Basisscholen en antipestmethodes: de stand van zaken

Welke antipestmethodes zijn bewezen effectief (volgens de overheid)?

Er zijn zeer veel verschillende antipestmethodes beschikbaar die door Nederlandse basisscholen kunnen worden ingezet. De meest toegepaste methodes zijn door een commissie van het Nederlands Jeugd Instituut geanalyseerd op hun effectiviteit, in opdracht van het ministerie van OCW. Criteria die zijn gehanteerd om de methoden met elkaar te vergelijken zijn ondere andere: In hoeverre zijn de methodes gebaseerd op wetenschappelijke theorieën die op de juiste wijze zijn getoetst? In hoeverre zijn de methoden zelf getest in de onderwijspraktijk? Is beschreven wie de methode moet uitvoeren, en op welke wijze dat het beste kan worden gedaan? Op basis van de analyse concludeert het NJI dat er nu nog geen enkele antipestmethode is die aan alle criteria voldoet. Er zijn wel 9 methodes die voorlopig zijn goedgekeurd: deze methodes voldoen aan een groot aantal voorwaarden, maar zullen nog verder empirisch en/of wetenschappelijk moeten worden onderbouwd om voor volledige goedkeuring in aanmerking te komen. Het gaat hier om methodes als KiVa, Alles Kidzz, Kanjertraining, Plezier op School, PRIMA, Programma Alternatieve Denkstrategieën, Sta Sterk, Taakspel, en Vreedzame School. Er zijn maar liefst 48 pestprogramma’s die door de commissie zijn afgewezen, omdat zij aan te weinig criteria voldoen, zie het rapport.

Kritiek op het onderzoek naar het effect van antipestprogramma’s

Deskundigen zijn het er echter niet over eens of het onderzoek van het NJI geheel onafhankelijk is, aangezien enkele van de deskundigen uit de onderzoekscommissie volgens hen (te) nauw betrokken zijn bij onderzoek naar een specifieke methode. Met name vanuit de hoek van het christelijke onderwijs is er stevige kritiek op het NJI-rapport, vooral als het gaat om de positieve beoordeling die de KiVa, Kanjertraining en PRIMA methodes krijgen toebedeeld. Volgens hen volgen deze niet vanzelfsprekend uit de uitkomsten van het onderzoek, maar zijn zij een voorbeeld van de slager die zijn eigen vlees keurt: een methode als KiVA is bijvoorbeeld alleen in Finland uitvoerig getest en heeft ‘slechts’ geleid tot een afname in het pesten van 30-40%. De PRIMA-methode is wel op Nederlandse scholen getoetst en zorgde ervoor dat het pesten met 60% verminderde, maar binnen een school die een Staatssecretaris Dekker zal in 2015 met zijn plan van aanpak tegen pesten scholen gaan verplichten te kiezen voor één van de methodes die door het NJI als bewezen effectief zijn aangemerkt. Critici geven aan dat een beproefde antipestmethode alleen echter nooit de oplossing voor het pesten kan zijn: betrokkenheid van ouders en leerkrachten is daarvoor noodzakelijk. Het is daarom als ouder aan te raden niet alleen bij een basisschool te informeren welke antipestmethode wordt gebruikt, maar ook onderzoek te doen naar hoe die methode wordt uitgevoerd en in hoeverre leerkrachten achter deze methode staan.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *