Judith Evertse van www.basisonderwijs.nu heeft samen met Scholenkeuze.nl een onderzoek uitgevoerd onder 508 ouders om erachter te komen welke vragen en problemen ouders tegenkomen bij het kiezen van een basisschool.

Uit dit onderzoek blijkt dat er 3 belangrijke criteria zijn die ouders hanteren bij het kiezen van een basisschool:

  • Basisscholen zijn er voor het aanleren van kennis (1) en sociale vaardigheden (2)

Ouders zijn helder over wat zij als de belangrijkste functies van een basisschoolopleiding zien: basisscholen moeten hun leerlingen kennis en vaardigheden aanleren die zij nodig hebben in de maatschappij en als basis voor een vervolgopleiding, en zij zouden de sociale ontwikkeling van hun kinderen moeten stimuleren. Er lijkt veel minder belang te worden gehecht aan het ontwikkelen van het vermogen tot creatief en probleemoplossend denken (iets wat in de toekomst cruciale vaardigheden zullen worden, zo betogen vele onderwijsdeskundigen). Ouders letten dus vooral op de onderwijskwaliteit/leeropbrengsten (19%), de veiligheid (12%) en de sfeer op een school (10%). Deze criteria an sich zijn niet verrassend. Wat wel opvalt is dat ze, met uitzondering van het criterium van ‘afstand’, behoorlijk abstract van aard zijn, en op verschillende manieren kunnen worden gedefinieerd. Om een bewuste keuze te kunnen maken zullen ouders dus bij zichzelf te rade moeten gaan over wat zij verstaan onder ‘onderwijskwaliteit’, ‘veiligheid op school’, en ‘een goede sfeer op school’.

  • Voorkeur voor school dichtbij huis (3)

De afstand van huis tot school (14%) blijkt een zwaarwegende factor bij de keuze te zijn, uiteraard vooral vanwege praktische redenen (het kind kan dan zelf naar school lopen, vriendjes/vriendinnetjes uit de buurt gaan naar dezelfde school).

Een basisschool kiezen is lastig

Uit hetzelfde onderzoek komt naar voren dat er een aanzienlijke groep ouders (33%) is die het kiezen van een geschikte basisschool een lastige opgave vindt: de ouders binnen deze groep geven aan dat zij nog te weinig zicht hebben op de talenten, het karakter en het vaardigheidsniveau van hun (meestal nog zeer jonge) kinderen om te kunnen bepalen welk type school bij hen past. De zwaarte van de beslissing is een andere factor die het keuzeproces tot een moeilijke maakt (‘je wilt je kind toch een goede basis geven voor de rest van zijn/haar leven’). Het gebrek aan objectieve informatie over een basisschool is een laatste grote valkuil bij het bepalen van de geschiktheid van een school (‘Tijdens open dagen, en op de websites schetsen directeuren en leerkrachten een mooi verhaal met een goede visie, maar hoe gaat er nu echt in de praktijk aan toe op een school?’).

Negatieve gevolgen van verkeerde schoolkeuze

70% van alle ouders is daarnaast bang dat een verkeerde schoolkeuze voor hun kind weleens negatieve gevolgen zou kunnen hebben. De grootste angst van ouders is dat kinderen op school een leerachterstand zullen oplopen (17%), of dat zij weinig geluk ervaren tijdens hun basisschoolperiode (15%). Een ander angstbeeld is dat de sociale ontwikkeling van hun kinderen niet goed verloopt (‘kind valt sociaal buiten de boot’) (15%).

Welke criteria hanteren ouders van kinderen die extra begeleiding nodig hebben?

Erik van de Wiel en Jacques van den Born deden eveneens onderzoek naar de criteria die ouders inzetten bij het selecteren van een basisschool (de resultaten zijn te vinden in het artikel Basisschool moet zich bewijzen aan ouders in het Tijdschrift Intern Begeleiders, september 2014). Ze hebben hiervoor in totaal 175 ouders (met jonge kinderen) in de omgeving Breda en Bergen op Zoom een online vragenlijst laten invullen. ‘Een goede sfeer’ blijkt ook voor deze ouders een belangrijk criterium te zijn (staat zelfs op nr. 1), terwijl ‘Afstand’ verrassend genoeg minder prioriteit lijkt te hebben. Het bijzondere van dit onderzoek is dat Van de Wiel en Van den Born ook de specifieke criteria in kaart hebben gebracht van ouders van kinderen die extra begeleiding nodig (zullen) hebben tijdens hun basisschoolperiode. Deze ouders blijken meer dan andere ouders te hechten aan de deskundigheid van het schoolpersoneel, en de mate van kindgerichtheid van de school. Ze hebben daarnaast meer behoefte aan goede voorlichting en informatie over geschikte basisscholen. Scholen kunnen de uitkomsten van dit onderzoek gebruiken om in hun voorlichting beter in te spelen op diverse groepen ouders.