Dé traditionele school bestaat niet: dat maakt het bijna ondoenlijk om dit type school te beschrijven op een wijze die recht doet aan alle verschillende soorten traditionele scholen die er in Nederland bestaan. Om het nog wat gecompliceerder te maken: de meeste traditionele scholen hebben in hun onderwijs vele elementen geïntegreerd die oorspronkelijk uit het vernieuwingsonderwijs afkomstig zijn.De gesprekken tussen leerlingen en de leerkracht binnen de kring is bijvoorbeeld overgenomen uit het jenaplan-onderwijs, en de methodes om kinderen te leren zelfstandig te werken zijn ‘geleend’ uit het jenaplan-en montessori-onderwijs. Toch kunnen we stellen dat binnen veel traditionele scholen het accent ligt op het aanleren van cognitieve vaardigheden (lezen, rekenen), terwijl de vernieuwingsscholen het aanleren van sociale en creatieve vaardigheden (en zelfbewustzijn) als even belangrijk beschouwen als het leren lezen en rekenen. 

Een aantal uitgangspunten en kenmerken van het traditionele onderwijs kent een lange historie, die teruggaat naar de scholen die in Nederland zijn ontstaan na de invoering van de diverse schoolwetten en (uiteindelijk) de Leerplichtwet. Deze scholen zijn oorspronkelijk gevormd naar het model van ‘fabrieken’ (Robinson, 2010), waarin kinderen van dezelfde leeftijd (‘hetzelfde bouwjaar’, Robinson, 2010) bij elkaar worden gezet, die aan het eind van het schooljaar allemaal aantoonbaar dezelfde kennis en vaardigheden verworven moesten hebben. Hoewel het traditioneel onderwijs sinds die tijd de broodnodige onderwijsvernieuwingen heeft ondergaan (meer passend onderwijs, aandacht voor zelfstandig werken), zien we dat in veel traditionele scholen dit systeem nog altijd het fundament vormt voor het onderwijs dat daar gegeven wordt.

Benieuwd naar hoe dit onderwijsconcept in de dagelijkse praktijk wordt toegepast, en wat het je kind te bieden heeft? En wat de verschillen zijn met andere typen basisscholen die in Nederland bestaan? Lees er meer over in de Keuzegids Basisonderwijs, die op deze site te downloaden is.